شکایت ۸ ایالت آمریکا از اوپنایآی؛ چت جی پی تی برای کودکان چقدر امن است؟
دادستان‌های هشت ایالت آمریکا روز ۲۲ مهر جداگانه از اوپنایآی شکایت کردند و می‌گویند این شرکت دربارهٔ امنیت چت جی پی تی برای کودکان و نوجوانان والدین را گمراه کرده است.
خلاصه خبر در ۳ نکته
- نبراسکا، آیووا، کانزاس، ویرجینیای غربی، آریزونا، آرکانزاس، آیداهو و مونتانا هر کدام در دادگاه ایالتی خود از اوپنایآی شکایت کردند.
- اتهام اصلی: معرفی چت جی پی تی به عنوان ابزاری امن برای نوجوانان و پنهان کردن خطرهایی مثل چاپلوسی، توصیهٔ پزشکی خطرناک و وابستگی.
- همه‌چیز فعلاً ادعای شاکیان است؛ اوپنایآی از ۱۴۰۴ کنترل والدین دارد و حداقل سن استفاده را ۱۳ سال، با اجازهٔ والدین تا ۱۸ سال، اعلام کرده است.
فهرست مطالب
چت جی پی تی برای کودکان و نوجوانان چقدر امن است؟ این پرسش حالا به دادگاه رسیده است: دادستان‌های کل هشت ایالت آمریکا روز ۲۲ مهر، هر کدام جداگانه، از اوپنایآی شکایت کردند. به گفتهٔ آنها، این شرکت دربارهٔ امنیت چت جی پی تی (ChatGPT) والدین را گمراه کرده و از کودکان به اندازهٔ کافی محافظت نکرده است.
کدام ایالت‌ها از اوپنایآی شکایت کردند؟
طبق بیانیهٔ دادستانی نبراسکا، دادستان‌های نبراسکا، آیووا، کانزاس و ویرجینیای غربی در یک نشست خبری مشترک شکایت‌هایشان را اعلام کردند و آریزونا، آرکانزاس، آیداهو و مونتانا هم در دادگاه‌های ایالتی خودشان شکایت کرده‌اند. این دادستانها از هر دو حزب آمریکا هستند. پایهٔ همهٔ این پرونده‌ها قانون‌های حمایت از مصرف‌کننده است. شاکیان می‌گویند اوپنایآی چت جی پی تی را ابزاری امن و مناسب نوجوانان معرفی کرده، اما خطرهایش را به کاربران نگفته است.
این اولین پروندهٔ ایالتی نیست. دادستان فلوریدا پیش‌تر، در خرداد امسال، شکایتی مشابه علیه اوپنایآی و مدیرعاملش ثبت کرده بود. نکتهٔ مهم این است که همهٔ این‌ها فعلاً ادعای شاکیان است و هنوز هیچ دادگاهی دربارهٔ آنها حکم نداده است.
چه اتهام‌هایی دربارهٔ چت جی پی تی برای کودکان مطرح شده؟
دادستانی آریزونا در بیانیه‌اش می‌گوید اوپنایآی چت جی پی تی را عمداً «بیش از حد موافق» و چاپلوس طراحی کرده است. به گفتهٔ این بیانیه، چت‌بات وانمود به همدلی انسانی میکند تا کاربران، از جمله نوجوانان، بیشتر در آن بمانند. به گفتهٔ همین شکایت، اوپنایآی سود را بر ایمنی مقدم دانسته است. شاکیان می‌گویند این شرکت خطرهایی مثل تضعیف تفکر انتقادی، تقویت بدگمانی، توصیه‌های پزشکی خطرناک و رابطه‌های ناسالم را پنهان کرده است.
شکایت آریزونا همچنین می‌گوید چت جی پی تی گاهی نوجوانان را تشویق کرده اطلاعات شخصی‌شان را فقط با آن در میان بگذارند و نه با پدر و مادر یا دوستانشان. دادستان نبراسکا هم گفته است محصولات اوپنایآی «نقص‌های عمیقی» دارند که به آسیب و خشونت انجامیده است. دادستان آریزونا شکایتش را در دادگاه عالی شهرستان ماریکوپا ثبت کرده است.
چت جی پی تی برای کودکان و نوجوانان چه محافظ‌هایی دارد؟
طبق شرایط استفادهٔ اوپنایآی، کاربر باید دستکم ۱۳ سال داشته باشد و زیر ۱۸ سال فقط با اجازهٔ پدر و مادر یا سرپرست قانونی‌اش از چت جی پی تی استفاده کند. اوپنایآی از ۷ مهر ۱۴۰۴ «کنترل والدین» را راه انداخت. در این روش والد و نوجوان حسابهایشان را به هم وصل میکنند. حساب نوجوان هم خودبه‌خود محافظت بیشتری میگیرد؛ مثلاً محتوای خشن و نقش‌آفرینی عاشقانهٔ کمتر.
در این بخش، والدین میتوانند ساعتهای بیاستفاده تعیین کنند، حالت صوتی، حافظه و ساخت عکس را خاموش کنند و استفاده از گفتگوها برای آموزش مدل را ببندند. اگر سیستم نشانه‌ای از خطر جدی برای خود نوجوان ببیند، یک تیم انسانی موضوع را بررسی میکند و اوپنایآی به والدین خبر می‌دهد. خود اوپنایآی هم نوشته است که این محافظ‌ها بی‌نقص نیستند و کسی که عمداً بخواهد، میتواند دورشان بزند.
این خبر برای خانواده‌های ایرانی چه معنایی دارد؟
ایران در فهرست کشورهای پشتیبانی‌شدهٔ چت جی پی تی نیست؛ جزئیاتش را در راهنمای دسترسی به چت جی پی تی در ایران نوشته‌ایم. با این حال، بسیاری از نوجوانان ایرانی با این دستیار یا ابزارهای مشابه درس می‌خوانند و حرف می‌زنند. درس این پرونده‌ها برای هر چت‌باتی یکسان است: دستیار هوش مصنوعی دوست، مشاور یا پزشک نیست و همیشه حق را به کاربر نمی‌دهد چون حق با اوست.
اگر فرزندتان برای درس از هوش مصنوعی کمک میگیرد، راهنمای هوش مصنوعی برای دانشجوها و دانش‌آموزان نشان می‌دهد کجا کمک است و کجا تقلب. برای آشنایی با خود این سرویس هم راهنمای نسخهٔ رایگان چت جی پی تی را بخوانید.
نگاه باهوش: قانون خانه مهم‌تر از تنظیمات است
این شکایتها هنوز به حکم نرسیده‌اند، اما پیامشان برای پدر و مادرها روشن است: هیچ شرکتی جای گفتگوی خانواده را نمی‌گیرد. اگر فرزندتان با چت‌بات حرف می‌زند، بپرسید با آن دربارهٔ چه چیزهایی صحبت میکند و چند پاسخ را با هم بخوانید. به او بگویید چت‌بات‌ها معمولاً با کاربر موافقت میکنند. پس تأیید یک چت‌بات به معنای درست بودن یک فکر نیست.
چت جی پی تی در ایران سرویس رسمی ندارد و کنترل والدین آن هم فقط وقتی کار میکند که والد و نوجوان هر دو حساب داشته باشند. پس برای بیشتر خانواده‌های ایرانی، قانون‌های ساده و خانگی مؤثرترند. ساعت مشخص برای استفاده بگذارید و استفاده را به فضای مشترک خانه ببرید، نه اتاق در بسته. یک قاعدهٔ روشن هم کمک میکند: دربارهٔ سلامت، داروها و حال بد، اول با یک آدم مطمئن یا متخصص حرف می‌زنیم، نه با چت‌بات.
اگر می‌خواهید این قانون‌ها را با زبان خود بچه‌ها بنویسید، می‌توانید از چت فارسی رایگان با مدل‌های GPT در باهوش کمک بگیرید و یک «قرارداد خانوادگی استفاده از هوش مصنوعی» آماده کنید.
- از فرزندتان بپرسید با چت‌بات دربارهٔ چه حرف می‌زند و چند پاسخ را با هم بخوانید.
- ساعت مشخص و فضای مشترک خانه برای استفاده از چت‌بات تعیین کنید.
- سلامت، دارو و حال بد را با یک آدم مطمئن یا متخصص در میان بگذارید، نه با چت‌بات.
هر سوالی داری از باهوش بپرس
فرقی نمی‌کنه در حال کار باشی، یادگیری یا فقط یه سوال ساده داشته باشی؛ از نوشتن و ترجمه تا توضیح مفاهیم، فقط کافیه بپرسی.
وب، اندروید و iOS
پرسش‌های متداول
حداقل سن استفاده از چت جی پی تی چند سال است؟
طبق شرایط استفادهٔ اوپنایآی، کاربر باید دستکم ۱۳ سال داشته باشد. کاربران زیر ۱۸ سال فقط با اجازهٔ پدر و مادر یا سرپرست قانونی میتوانند از آن استفاده کنند.
کنترل والدین چت جی پی تی چه کار میکند؟
والد و نوجوان حسابهایشان را به هم وصل میکنند. حساب نوجوان محافظت محتوایی بیشتری میگیرد و والد میتواند ساعتهای بیاستفاده تعیین کند و حالت صوتی، حافظه و ساخت عکس را خاموش کند.
آیا دادگاه اوپنایآی را مقصر شناخته است؟
نه. دادستانها این شکایتها را روز ۲۲ مهر ثبت کردند و آنچه در آنها آمده ادعای خودشان است. هنوز هیچ دادگاهی دربارهٔ آنها حکم نداده است.
